Dlaczego wszyscy jesteśmy trochę spokrewnieni?

Matematyka, która psuje romantyczną wizję przeszłości

Schemat jest prosty:

rodzice: 2
dziadkowie: 4
pradziadkowie: 8
4 pokolenia wstecz: 16
5 pokoleń: 32
10 pokoleń: 1024
20 pokoleń: ponad milion

Po około 30–35 pokoleniach mówimy o miliardach przodków.

A przecież:

nie było tylu ludzi,
nie żyli wszyscy jednocześnie,
nie przemieszczali się swobodnie po świecie.

Wniosek jest jeden: ci sami ludzie pojawiają się w naszym drzewie genealogicznym wielokrotnie.

Wszyscy jesteśmy „po trochu" z jednej wioski

Przez większość historii ludzkości ludzie:

żyli lokalnie,
rzadko się przemieszczali,
zawierali małżeństwa w obrębie tej samej wsi, parafii, kilku sąsiednich miejscowości.

Na wsiach — szczególnie — pula potencjalnych partnerów była ograniczona. Nie dlatego, że ludzie chcieli kazirodztwa, ale dlatego, że nie mieli alternatywy.

Efekt?

kuzyni żenili się z kuzynkami,
dalsze pokrewieństwa się zapętlały,
te same nazwiska wracały w dokumentach jak refren.

To, co dziś nazwalibyśmy „bliskim pokrewieństwem", dawniej często było po prostu normą demograficzną.

Kazirodztwo bez sensacji

Słowo „kazirodztwo" brzmi jak tabu. Kojarzy się z przekroczeniem granic, przemocą, skandalem. Tymczasem genealogia pokazuje coś mniej sensacyjnego, a bardziej… ludzkiego.

Nie mówimy tu o relacjach rodzic–dziecko czy rodzeństwie. Mówimy o realiach epok, w których:

nie znano genetyki,
nie istniały współczesne normy prawne,
liczyło się przetrwanie rodu, ziemi, gospodarstwa.

Kiedy liczby spotykają się z moją historią

Kiedy zaczęłam grzebać w historii swojej rodziny, teoria przestała być abstrakcją.

Znalazłam małżeństwo moich przodków, w którym:

ich dziadkowie byli rodzeństwem,
a więc małżonkowie mieli tych samych pradziadków.

Dla dzisiejszego ucha brzmi to niepokojąco. Dla nich — było po prostu „normalne". Tak wyglądała struktura społeczna, taka była pula ludzi, taki był świat.

Dlaczego warto o tym mówić

Bo to zmienia perspektywę:

przestajemy idealizować przeszłość,
lepiej rozumiemy, skąd biorą się genetyczne podobieństwa,
widzimy, że czystość rodowodu to mit.

Im dalej cofamy się w czasie, tym bardziej wszyscy stajemy się… rodziną.

Pointa, której nie da się ominąć

Jeśli myślisz, że w twoim drzewie genealogicznym na pewno nie ma żadnych zapętleń — prawdopodobnie po prostu jeszcze ich nie znalazłeś.

Bo historia ludzkości to nie eleganckie drzewo. To gęsta sieć powiązań, w której każdy z nas jest węzłem.

I może właśnie dlatego, zamiast oburzenia, ta wiedza powinna uczyć nas pokory.